الأبواب المزيدة
De udvidede familier (al-abwāb al-mazīda)
Kilde: Essentials of Arabic Grammar: Sarf Edition — lektion 23 (s. 92–97), 24 (s. 98–103), 25 (s. 104–109), 26 (s. 110–115), 27 (s. 116–121)
Ud over de seks mujarrad-familier (de bare) tilføjer arabisk ét til tre ekstra bogstaver til roden og danner mazīd-familierne (de udvidede). Hver familie bærer en karakteristisk virkning: أَفْعَلَ og فَعَّلَ er typisk kausative/intensive; فَاعَلَ og تَفَاعَلَ er gensidige; تَفَعَّلَ, اِفْتَعَلَ og اِنْفَعَلَ er refleksive eller virkningsmodtagende; اِسْتَفْعَلَ udtrykker at søge/anmode om handlingen.
The nine mazīd abwāb
BemærkFra de avancerede abwāb dannes IKKE ism al-tafḍīl, ism al-mubālagha, ṣifah mushabbaha eller ism al-ālah; ism al-ẓarf kommer på samme skema som ism al-mafʿūl.
- bāb
- māḍī
- muḍāriʿ
- maṣdar
- khāṣiyya (da / en)
- example
| Bab | Madi | Mudari | Masdar | Khassiya | Eksempel |
|---|---|---|---|---|---|
| إفعال | أَفْعَلَ | يُفْعِلُ | إِفْعَال | transitivering (taʿdiya) / making transitive | خَرَجَ → أَخْرَجَ (fjernede / removed) |
| تفعيل | فَعَّلَ | يُفَعِّلُ | تَفْعِيل | intensitet + transitivering / intensity + taʿdiya | حَمِدَ → حَمَّدَ (priste rigeligt / praised abundantly → مُحَمَّد) |
| مفاعلة | فَاعَلَ | يُفَاعِلُ | مُفَاعَلة | deltagelse / participation (one is fāʿil, one mafʿūl) | قَتَلَ → قَاتَلَ (kæmpede med / fought with) |
| تفعّل | تَفَعَّلَ | يَتَفَعَّلُ | تَفَعُّل | foregivelse/anstrengelse (takalluf) / pretense or effort | كَبِرَ → تَكَبَّرَ (var hovmodig / acted great) |
| تفاعل | تَفَاعَلَ | يَتَفَاعَلُ | تَفَاعُل | gensidig deltagelse / mutual (both are fāʿil) | سَأَلَ → تَسَاءَلَ (spurgte hinanden / asked one another) |
| افتعال | اِفْتَعَلَ | يَفْتَعِلُ | اِفْتِعَال | stræben (ijtihād) / striving; also muṭāwaʿa | كَسَبَ → اِكْتَسَبَ (stræbte efter at tjene / strived to earn) |
| انفعال | اِنْفَعَلَ | يَنْفَعِلُ | اِنْفِعَال | at modtage virkning (muṭāwaʿa) — altid lāzim / accepting effect — always intransitive | كَسَرَ → اِنْكَسَرَ (gik i stykker / broke, intr.) |
| استفعال | اِسْتَفْعَلَ | يَسْتَفْعِلُ | اِسْتِفْعَال | at søge/anmode (ṭalab) / seeking | غَفَرَ → اِسْتَغْفَرَ (søgte tilgivelse / sought forgiveness) |
| افعلال | اِفْعَلَّ | يَفْعَلُّ | اِفْعِلَال | at antage en farve/fejl / entering a colour or defect | حَمِرَ → اِحْمَرَّ (blev rød / turned red) |
Special notes
- باب مفاعلة har ofte en ekstra maṣdar på فِعَال (fx جِهَاد for مُجَاهَدَة, قِتَال for مُقَاتَلَة).
- باب تفعيل har nogle gange maṣdar på تَفْعِلة (fx تَجْرِبَة, تَسْمِيَة) — altid når lām er et svagt bogstav.
- باب انفعال er altid lāzim og har aldrig et يرملون-bogstav (ي ر م ل و ن) i fāʾ-positionen.
- Forskel: i مفاعلة er den ene fāʿil og den anden mafʿūl; i تفاعل er begge fāʿil (forbundet med ʿaṭf).
Mønstre (awzān)
أَفْعَلَ · يُفْعِلُafʿala · yufʿilu— gør et verbum transitivt/kausativt (bāb ifʿāl)›
باب الإفعال
فَعَّلَ · يُفَعِّلُfaʿʿala · yufaʿʿilu— intensiv eller kausativ (bāb tafʿīl)›
باب التفعيل
فَاعَلَ · يُفَاعِلُfāʿala · yufāʿilu— at udføre en handling med/mod en anden, ofte gensidigt (bāb mufāʿala)›
باب المفاعلة
تَفَعَّلَ · يَتَفَعَّلُtafaʿʿala · yatafaʿʿalu— refleksiv af faʿʿala; at antage gradvist (bāb tafaʿʿul)›
باب التفعّل
تَفَاعَلَ · يَتَفَاعَلُtafāʿala · yatafāʿalu— gensidig handling mellem parter (bāb tafāʿul)›
باب التفاعل
اِفْتَعَلَ · يَفْتَعِلُiftaʿala · yaftaʿilu— at udføre handlingen for sig selv, refleksiv (bāb iftiʿāl)›
باب الافتعال
اِنْفَعَلَ · يَنْفَعِلُinfaʿala · yanfaʿilu— at blive påvirket; passiv-agtig virkning (bāb infiʿāl)›
باب الانفعال
اِسْتَفْعَلَ · يَسْتَفْعِلُistafʿala · yastafʿilu— at søge eller anmode om handlingen (bāb istifʿāl)›
باب الاستفعال
اِفْعَلَّ · يَفْعَلُّifʿalla · yafʿallu— at antage en farve eller fejl (bāb ifʿilāl)›
باب الافعلال
Bøjningstabeller
أَكْرَمَRod: ك · ر · مÅbn fuld tabel →›
ʿayn: fatḥa
| Ental | Total | Flertal | |
|---|---|---|---|
3. person (m)هُوَ · هُمَا · هُمْ | أَكْرَمَakrama | أَكْرَمَاakramā | أَكْرَمُواakramū |
3. person (f)هِيَ · هُمَا · هُنَّ | أَكْرَمَتْakramat | أَكْرَمَتَاakramatā | أَكْرَمْنَakramna |
2. person (m)أَنْتَ · أَنْتُمَا · أَنْتُمْ | أَكْرَمْتَakramta | أَكْرَمْتُمَاakramtumā | أَكْرَمْتُمْakramtum |
2. person (f)أَنْتِ · أَنْتُمَا · أَنْتُنَّ | أَكْرَمْتِakramti | أَكْرَمْتُمَاakramtumā | أَكْرَمْتُنَّakramtunna |
1. personأَنَا · نَحْنُ | أَكْرَمْتُakramtu | — | أَكْرَمْنَاakramnā |
اِنْتَصَرَRod: ن · ص · رÅbn fuld tabel →›
ʿayn: fatḥa
| Ental | Total | Flertal | |
|---|---|---|---|
3. person (m)هُوَ · هُمَا · هُمْ | اِنْتَصَرَintaṣara | اِنْتَصَرَاintaṣarā | اِنْتَصَرُواintaṣarū |
3. person (f)هِيَ · هُمَا · هُنَّ | اِنْتَصَرَتْintaṣarat | اِنْتَصَرَتَاintaṣaratā | اِنْتَصَرْنَintaṣarna |
2. person (m)أَنْتَ · أَنْتُمَا · أَنْتُمْ | اِنْتَصَرْتَintaṣarta | اِنْتَصَرْتُمَاintaṣartumā | اِنْتَصَرْتُمْintaṣartum |
2. person (f)أَنْتِ · أَنْتُمَا · أَنْتُنَّ | اِنْتَصَرْتِintaṣarti | اِنْتَصَرْتُمَاintaṣartumā | اِنْتَصَرْتُنَّintaṣartunna |
1. personأَنَا · نَحْنُ | اِنْتَصَرْتُintaṣartu | — | اِنْتَصَرْنَاintaṣarnā |
اِنْكَسَرَRod: ك · س · رÅbn fuld tabel →›
ʿayn: fatḥa
| Ental | Total | Flertal | |
|---|---|---|---|
3. person (m)هُوَ · هُمَا · هُمْ | اِنْكَسَرَinkasara | اِنْكَسَرَاinkasarā | اِنْكَسَرُواinkasarū |
3. person (f)هِيَ · هُمَا · هُنَّ | اِنْكَسَرَتْinkasarat | اِنْكَسَرَتَاinkasaratā | اِنْكَسَرْنَinkasarna |
2. person (m)أَنْتَ · أَنْتُمَا · أَنْتُمْ | اِنْكَسَرْتَinkasarta | اِنْكَسَرْتُمَاinkasartumā | اِنْكَسَرْتُمْinkasartum |
2. person (f)أَنْتِ · أَنْتُمَا · أَنْتُنَّ | اِنْكَسَرْتِinkasarti | اِنْكَسَرْتُمَاinkasartumā | اِنْكَسَرْتُنَّinkasartunna |
1. personأَنَا · نَحْنُ | اِنْكَسَرْتُinkasartu | — | اِنْكَسَرْنَاinkasarnā |
اِسْتَغْفَرَRod: غ · ف · رÅbn fuld tabel →›
ʿayn: fatḥa
| Ental | Total | Flertal | |
|---|---|---|---|
3. person (m)هُوَ · هُمَا · هُمْ | اِسْتَغْفَرَistaghfara | اِسْتَغْفَرَاistaghfarā | اِسْتَغْفَرُواistaghfarū |
3. person (f)هِيَ · هُمَا · هُنَّ | اِسْتَغْفَرَتْistaghfarat | اِسْتَغْفَرَتَاistaghfaratā | اِسْتَغْفَرْنَistaghfarna |
2. person (m)أَنْتَ · أَنْتُمَا · أَنْتُمْ | اِسْتَغْفَرْتَistaghfarta | اِسْتَغْفَرْتُمَاistaghfartumā | اِسْتَغْفَرْتُمْistaghfartum |
2. person (f)أَنْتِ · أَنْتُمَا · أَنْتُنَّ | اِسْتَغْفَرْتِistaghfarti | اِسْتَغْفَرْتُمَاistaghfartumā | اِسْتَغْفَرْتُنَّistaghfartunna |
1. personأَنَا · نَحْنُ | اِسْتَغْفَرْتُistaghfartu | — | اِسْتَغْفَرْنَاistaghfarnā |
قَاتَلَRod: ق · ت · لÅbn fuld tabel →›
ʿayn: fatḥa
| Ental | Total | Flertal | |
|---|---|---|---|
3. person (m)هُوَ · هُمَا · هُمْ | قَاتَلَqātala | قَاتَلَاqātalā | قَاتَلُواqātalū |
3. person (f)هِيَ · هُمَا · هُنَّ | قَاتَلَتْqātalat | قَاتَلَتَاqātalatā | قَاتَلْنَqātalna |
2. person (m)أَنْتَ · أَنْتُمَا · أَنْتُمْ | قَاتَلْتَqātalta | قَاتَلْتُمَاqātaltumā | قَاتَلْتُمْqātaltum |
2. person (f)أَنْتِ · أَنْتُمَا · أَنْتُنَّ | قَاتَلْتِqātalti | قَاتَلْتُمَاqātaltumā | قَاتَلْتُنَّqātaltunna |
1. personأَنَا · نَحْنُ | قَاتَلْتُqātaltu | — | قَاتَلْنَاqātalnā |
تَنَاصَرَRod: ن · ص · رÅbn fuld tabel →›
ʿayn: fatḥa
| Ental | Total | Flertal | |
|---|---|---|---|
3. person (m)هُوَ · هُمَا · هُمْ | تَنَاصَرَtanāṣara | تَنَاصَرَاtanāṣarā | تَنَاصَرُواtanāṣarū |
3. person (f)هِيَ · هُمَا · هُنَّ | تَنَاصَرَتْtanāṣarat | تَنَاصَرَتَاtanāṣaratā | تَنَاصَرْنَtanāṣarna |
2. person (m)أَنْتَ · أَنْتُمَا · أَنْتُمْ | تَنَاصَرْتَtanāṣarta | تَنَاصَرْتُمَاtanāṣartumā | تَنَاصَرْتُمْtanāṣartum |
2. person (f)أَنْتِ · أَنْتُمَا · أَنْتُنَّ | تَنَاصَرْتِtanāṣarti | تَنَاصَرْتُمَاtanāṣartumā | تَنَاصَرْتُنَّtanāṣartunna |
1. personأَنَا · نَحْنُ | تَنَاصَرْتُtanāṣartu | — | تَنَاصَرْنَاtanāṣarnā |
تَكَلَّمَRod: ك · ل · مÅbn fuld tabel →›
ʿayn: fatḥa
| Ental | Total | Flertal | |
|---|---|---|---|
3. person (m)هُوَ · هُمَا · هُمْ | تَكَلَّمَtakallama | تَكَلَّمَاtakallamā | تَكَلَّمُواtakallamū |
3. person (f)هِيَ · هُمَا · هُنَّ | تَكَلَّمَتْtakallamat | تَكَلَّمَتَاtakallamatā | تَكَلَّمْنَtakallamna |
2. person (m)أَنْتَ · أَنْتُمَا · أَنْتُمْ | تَكَلَّمْتَtakallamta | تَكَلَّمْتُمَاtakallamtumā | تَكَلَّمْتُمْtakallamtum |
2. person (f)أَنْتِ · أَنْتُمَا · أَنْتُنَّ | تَكَلَّمْتِtakallamti | تَكَلَّمْتُمَاtakallamtumā | تَكَلَّمْتُنَّtakallamtunna |
1. personأَنَا · نَحْنُ | تَكَلَّمْتُtakallamtu | — | تَكَلَّمْنَاtakallamnā |
عَلَّمَRod: ع · ل · مÅbn fuld tabel →›
ʿayn: fatḥa
| Ental | Total | Flertal | |
|---|---|---|---|
3. person (m)هُوَ · هُمَا · هُمْ | عَلَّمَʿallama | عَلَّمَاʿallamā | عَلَّمُواʿallamū |
3. person (f)هِيَ · هُمَا · هُنَّ | عَلَّمَتْʿallamat | عَلَّمَتَاʿallamatā | عَلَّمْنَʿallamna |
2. person (m)أَنْتَ · أَنْتُمَا · أَنْتُمْ | عَلَّمْتَʿallamta | عَلَّمْتُمَاʿallamtumā | عَلَّمْتُمْʿallamtum |
2. person (f)أَنْتِ · أَنْتُمَا · أَنْتُنَّ | عَلَّمْتِʿallamti | عَلَّمْتُمَاʿallamtumā | عَلَّمْتُنَّʿallamtunna |
1. personأَنَا · نَحْنُ | عَلَّمْتُʿallamtu | — | عَلَّمْنَاʿallamnā |